EOSC Symposium 2026: wspólna przyszłość europejskiej nauki i Federacji EOSC

W dniach 14-16 października 2026 r. we Florencji odbyło się EOSC Symposium 2026, jedno z kluczowych wydarzeń europejskiej społeczności zaangażowanej w rozwój otwartej nauki. Tegoroczne spotkanie przebiegało pod hasłem „Connecting Users, Data and Services”, podkreślając znaczenie integracji użytkowników, danych i usług w ramach Europejskiej Chmury Otwartej Nauki.

W centrum dyskusji znalazł się rozwój Federacji EOSC oraz jej rola w zwiększaniu dostępności zasobów badawczych, wspieraniu współpracy międzynarodowej i wzmacnianiu europejskiego potencjału naukowego i technologicznego. Program wydarzenia obejmował panele dyskusyjne, prezentacje i wykłady poświęcone zarówno strategicznym kierunkom rozwoju EOSC, jak i praktycznym zastosowaniom federacyjnego modelu współpracy.

Polska perspektywa w europejskiej dyskusji o EOSC

W sympozjum aktywnie uczestniczyli przedstawiciele polskiego środowiska naukowego i instytucji zaangażowanych w rozwój EOSC.

Dr Aneta Pazik-Aybar, współprzewodnicząca EOSC Steering Board, wzięła udział w panelu „EOSC Tripartite Governance: Results to Date and Future Directions”. Dyskusja dotyczyła dotychczasowych rezultatów trójstronnego modelu zarządzania EOSC oraz dalszych kierunków jego rozwoju, w tym znaczenia rozwijania EOSC jako samodzielnego partnerstwa z Komisją Europejską.

Prof. Daniel Wójcik, kierownik Pracowni Neuroinformatyki Instytutu Biologii Doświadczalnej PAN, uczestniczył w sesji otwarcia poświęconej działaniom niezbędnym do wzmacniania europejskiej suwerenności cyfrowej i stabilności europejskiego systemu badań naukowych.

W wydarzeniu uczestniczył również dr Rafał Bartczuk, reprezentujący European Paediatric Translational Research Infrastructure. Przedstawił studium przypadku dotyczące wykorzystania pediatrycznych danych zdrowotnych w EOSC, pokazując potencjał współdzielenia danych badawczych w rozwoju badań medycznych.

EOSC-PL we współpracy międzynarodowej: dane o mobilności i sztuczna inteligencja

Jednym z przykładów praktycznego wykorzystania możliwości Federacji EOSC zaprezentowanych podczas sympozjum był projekt „Federated Urban Mobility Datasets and AI-based Handover Prediction” (FUMD-AI), realizowany we współpracy Uniwersytetu Miguela Hernándeza w Hiszpanii, krajowego węzła EOSC Macedonii Północnej oraz polskiego węzła EOSC-PL.

Projekt zaprezentowała Katja Gilly z Uniwersytetu Miguela Hernándeza. Przedstawione rozwiązanie pokazuje, jak współpraca między europejskimi ośrodkami badawczymi umożliwia łączenie i systematyzowanie danych dotyczących ruchu pojazdów z różnych miast. W ramach projektu wykorzystano dane z Alicante i Krakowa, aby przygotować podstawę do trenowania modelu sztucznej inteligencji, który ma umożliwiać przewidywanie ruchu drogowego również w innych miastach.

FUMD-AI ilustruje, jak federacyjne podejście do danych może wspierać badania wykraczające poza granice pojedynczych instytucji i krajów. Łączenie zasobów, wiedzy i kompetencji partnerów pozwala rozwijać rozwiązania o potencjalnym znaczeniu dla planowania mobilności miejskiej i codziennego funkcjonowania mieszkańców.

Projekt jest zarazem przykładem międzynarodowej współpracy rozwijanej z udziałem EOSC-PL i pokazuje, że Federacja EOSC to nie tylko koncepcja integracji infrastruktur, lecz także praktyczne środowisko współpracy naukowej.

Federacja EOSC – wspólne zasoby, wspólne możliwości

EOSC Symposium 2026 stworzyło przestrzeń do wymiany doświadczeń i dyskusji o tym, jak rozwijać europejskie środowisko otwartej nauki, aby jak najlepiej odpowiadało na potrzeby badaczy. Przedstawione podczas wydarzenia inicjatywy pokazały znaczenie współpracy między węzłami krajowymi, integracji rozproszonych zasobów oraz rozwijania usług, które umożliwiają praktyczne wykorzystanie danych badawczych.

Dla EOSC-PL udział w sympozjum był okazją do zaprezentowania współpracy z europejskimi partnerami i pokazania, jak polskie środowisko naukowe uczestniczy w budowaniu Federacji EOSC.

Rozwijanie wspólnej infrastruktury, łączenie danych i usług oraz wzmacnianie współpracy międzynarodowej to ważne kroki w kierunku bardziej otwartej, dostępnej i zintegrowanej nauki w Europie.