Kobiety koordynujące Węzły EOSC
Tekst tłumaczony ze strony www.eosc.eu
W Międzynarodowym Dniu Kobiet i Dziewcząt w Nauce przypominamy o osiągnięciach kobiet pracujących na rzecz budowy i wdrażania Federacji EOSC – europejskiej sieci repozytoriów danych i usług zaprojektowanej w celu wspierania Otwartej Nauki. Wśród nich są Jessica Parland-von Essen i Aneta Pazik-Aybar, koordynatorki fińskiego i polskiego Węzła EOSC, które stanowią kluczowe części Federacji.
Praca Jessiki i Anety pokazuje, jak realny i znaczący wkład mają kobiety w tworzenie infrastruktury, która dziś stanowi fundament europejskiej nauki i innowacji. To konkretne działania, decyzje i zaangażowanie są dowodem na to, że równość płci nie jest dodatkiem do doskonałości naukowej, ale jej naturalną częścią. Wraz z innymi kobietami z EOSC Federation Build-up Group oraz kolegami aktywnie współtworzą kierunek rozwoju tej inicjatywy i mają istotny wpływ na kształt jej działań.
Wspieranie badań poprzez współpracę i otwartość
Federacja EOSC tworzy 13 kandydackich Węzłów EOSC oraz EOSC EU Node, oferujących usługi i zasoby zaprojektowane tak, aby wspierać badaczy ponad granicami państw, płci i dyscyplin. Odpowiadając na potrzeby szerokiego spektrum dziedzin naukowych, Federacja EOSC będzie również wspierać badania w obszarze STEM, które rola jest tradycyjnie podkreślana w tym dniu.
Pierwsze efekty działania Federacji EOSC w obszarze STEM już dziś pokazują, jak wiele można osiągnąć dzięki współpracy ponad granicami. Fiński i polski Węzeł łączą siły z innymi Węzłami EOSC, realizując konkretne projekty badawcze – od przetwarzania danych bezpośrednio tam, gdzie powstają, poprzez federację potoków REANA z CERN, po wieloośrodkową walidację modeli AI wspierających badania przesiewowe w kierunku raka prostaty. To realne przykłady tego, jak wspólna infrastruktura przekłada się na przyspieszenie badań i rozwój nowoczesnych rozwiązań w nauce.
To właśnie tutaj uwidacznia się rola Jessiki i Anety jako koordynatorek Węzłów.
Jessica Parland-von Essen, kierowniczka ds. rozwoju w CSC – IT Center for Science, od ponad dziesięciu lat aktywnie kształtuje kierunek rozwoju Otwartej Nauki. Dzięki jej zaangażowaniu i konsekwentnej pracy fiński Węzeł EOSC skutecznie łączy krajowe zbiory danych zgodne z zasadami FAIR, rozwija usługi oraz wzmacnia kompetencje w obszarze zarządzania danymi badawczymi (RDM), wnosząc realną wartość do Federacji EOSC. „Ta [praca federacyjna] to naprawdę świetna okazja do promowania podejścia skoncentrowanego na użytkowniku” – wyjaśnia Jessica. Integrując swoje usługi, fiński Węzeł EOSC dąży do tego, by „uczynić badania łatwymi i efektywnymi”.
Aneta Pazik-Aybar, kierowniczka Działu Otwartej Nauki w Narodowym Centrum Nauki (NCN), od 2021 roku aktywnie współtworzy działania EOSC. Reprezentuje NCN jako Organizację Mandatową, a jednocześnie wspiera Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego poprzez pracę w Radzie Sterującej EOSC. Mówiąc o roli polskiego Węzła EOSC, wyraźnie stawia w centrum badaczy i ich realne potrzeby: „Naszym głównym celem jest stworzenie przestrzeni, w której badacze z Polski i z Europy mogą znaleźć dane, usługi i narzędzia, które można ponownie wykorzystać”. To podejście przekłada się na konkretne działania – budowanie rozwiązań, które ułatwiają dostęp do zasobów i wspierają efektywną, otwartą współpracę naukową.
Zaangażowanie i pasja Jessiki Parland-von Essen oraz Anety Pazik-Aybar odzwierciedlają ich głębokie oddanie ideom inkluzywności, Otwartej Nauki i współpracy. Swoją codzienną pracą pokazują, że otwartość i różnorodność realnie wzmacniają europejską przestrzeń badawczą. Te wartości nabierają szczególnego znaczenia w Międzynarodowym Dniu Kobiet i Dziewcząt w Nauce – dniu, który przypomina, jak ważna jest widoczność i docenienie wkładu kobiet w rozwój nauki i innowacji.
Link do wypowiedzi J.Parland-von Essen: EOSC Node – Finland – Jessica Parland-von Essen
Link do wypowiedzi A.Pazik-Aybar: EOSC Node | Poland – Aneta Pazik-Aybar
Poza wspieraniem udostępniania danych zgodnie z zasadami FAIR, EOSC-A jest silnie zaangażowane w budowanie sprawiedliwego i inkluzywnego ekosystemu badań naukowych. Znajduje to odzwierciedlenie w Planie Równości Płci EOSC-A opublikowanym w 2025 roku, który uznaje różnorodność – a w szczególności równość płci – za kluczowy czynnik napędzający doskonałość i postęp w nauce oraz w społeczeństwie.
Zgodnie z tym Planem EOSC-A promuje równość zarówno w swoich własnych strukturach, jak i w całym ekosystemie EOSC. Sześć z dziewięciu członków Zarządu wybranych przez społeczność EOSC-A to kobiety, a kobiety stanowią około 44% przedstawicieli członków EOSC-A, w tym delegatów i zastępców delegatów. To zaangażowanie w inkluzywność widoczne jest również podczas flagowych wydarzeń społeczności. Na przykład podczas ubiegłorocznego Sympozjum EOSC kobiety stanowiły 38% spośród około 500 uczestników, co odzwierciedla ich wyraźną obecność w centrum ekosystemu EOSC.
Link do planu równości: EOSC-A-Gender-Equality-Plan-2025.pdf
